Prof. Dr. İbrahim Atmaca, bu noktada, ada ve mahalle bazında, bütüncül kentsel dönüşüm stratejileri hayata geçirilmeden gri su gibi sürdürülebilir su yönetimi çözümlerinin yaygınlaşmasının mümkün olmayacağını ifade etti.
Suyun Verimli Kullanımı Tercih Değil Zorunluluk
MMO Antalya Şube Başkanı Prof. Dr. İbrahim Atmaca, kişi başına düşen yıllık su tüketimi verileri dikkate alındığında Türkiye’nin, su baskısı yaşayan ülkeler arasında yer aldığını ve yapılan projeksiyonların hızla su fakiri ülkeler sınıfına doğru ilerlediğimizi gösterdiğini belirtti. Atmaca, “Bu tablo, başta tarımsal sulama olmak üzere sanayiden evsel kullanıma kadar tüm alanlarda suyun verimli kullanımını artık bir tercih değil, kamusal bir zorunluluk haline getirmiştir” dedi.
Evsel Atık Suyun %75-80’i Gri Su
Başkan Atmaca, suyun verimli kullanımı noktasında evsel kullanımda alınabilecek önemli tedbirler arasında gri su geri kazanımına vurgu yaparak, “Evsel atık suları gri ve siyah su olarak ikiye ayırmak mümkündür. Tuvaletlerden kaynaklanan atık sular siyah su olarak tanımlanırken; duş, banyo, lavabo, çamaşır ve bulaşık makinelerinden gelen sular gri su olarak adlandırılmaktadır. Evsel atık suyun yaklaşık yüzde 75–80’lik bölümü gri su niteliğindedir ve uygun şekilde arıtıldığında yeniden kullanılabilmektedir” diye konuştu.
Mevcut Binalarda Dönüşüm Zor
Gri su geri kazanım sistemlerinin mevcut binalara uygulanmasının teknik ve ekonomik açıdan oldukça zor olduğuna dikkat çeken Atmaca, “Ancak yeni yapılacak binalarda fizibilite çalışmalarıyla birlikte projelendirilmesi, önümüzdeki süreçte yaşanması muhtemel su krizine karşı önemli bir adım olacaktır. Bu sistemlerin temelinde, gri su tesisatının siyah sudan ayrılması ve toplanan suyun uygun arıtma sistemlerinden geçirilerek yeniden kullanılması yer almaktadır. Arıtılan gri su, özellikle tuvalet rezervuarlarında ve bahçe sulamasında değerlendirilebilmektedir. Tuvalet rezervuarlarında kullanılan su miktarının, evsel su tüketiminin yaklaşık yüzde 25’ine karşılık geldiği düşünüldüğünde, yalnızca bu alanda dahi önemli bir tasarruf potansiyeli ortaya çıkmaktadır” dedi.
Gri Su İçin 200 Paydaş Gerekli
Yapılan mühendislik hesaplarının, gri su geri kazanım sistemlerinin ancak ortalama 200 daire düzeyinde bir paydaş yapısı oluştuğunda, kurulum ve işletme maliyetleri açısından ekonomik olarak uygulanabilir hale geldiğini gösterdiğine dikkati çeken Atmaca, bu nedenle tekil bina ölçeğinde çözümlerin sınırlı kaldığını; gri su geri kazanımının esas olarak site, ada veya mahalle ölçeğinde planlama gerektirdiğini aktardı.
Atmaca, “Bu gerçeklik doğrultusunda, yüksek su tüketimi bulunan ve en az 100 yatak kapasitesine sahip turizm tesisleri ile büyük konut yerleşimlerinde gri su geri kazanım sistemlerinin, yapı şartnamelerinde zorunlu bir unsur olarak yer alması gerekmektedir. Bunun da merkezi yönetmelikler ya da belediyelerin imar plan notları aracılığıyla güvence altına alınması önem taşımaktadır” diye konuştu.
Bina Bazlı Değil, Bütüncül Kentsel Dönüşüm
MMO Antalya Şube Başkanı Prof. Dr. İbrahim Atmaca, sonuç olarak, kentsel dönüşümün yalnızca bina yenileme olarak ele alınmasının yeterli olmadığını ifade ederek, “Ada ve mahalle bazında, bütüncül kentsel dönüşüm stratejileri hayata geçirilmeden gri su gibi sürdürülebilir su yönetimi çözümlerinin yaygınlaşması mümkün değildir. Yaklaşık 200 paydaşın bir araya gelebildiği planlı dönüşüm alanlarında kurulacak gri su geri kazanım sistemleri, evsel su tüketimini azaltmada etkili, kalıcı ve sürdürülebilir bir çözüm olacaktır” diye konuştu.
Tahmini okuma suresi: 4 dakika.
